Rudolf Nureyev | Foto: Allan Warren
Rođen 1938. godine u tadašnjem Sovjetskom Savezu, odrastao je u skromnim uvjetima, a baletom se počeo baviti relativno kasno u poređenju s drugim plesačima. Uprkos tome, izuzetnom disciplinom i talentom vrlo brzo postao je jedno od najvažnijih imena sovjetskog baleta. Svjetsku pažnju privukao je 1961. godine kada je tokom gostovanja u Parizu odlučio zatražiti politički azil i ostati na Zapadu, što je postalo jedan od najpoznatijih kulturnih događaja Hladnog rata.
Antoinette Sibley i Rudolf Nureyev
Njegova saradnja s Margot Fonteyn ostala je upisana kao jedno od najznačajnijih partnerstava u historiji baleta. Iako ih je dijelila velika razlika u godinama, njihova energija na sceni redefinisala je baletni duet i privukla novu publiku ovoj umjetničkoj formi. Nureyev je posebno insistirao na tome da muške uloge u baletu dobiju jednaku umjetničku težinu kao i ženske, čime je trajno promijenio percepciju muškog plesača u klasičnom baletu.
Njegove interpretacije baleta poput “Romea i Julije”, “Labudovog jezera” i “Don Kihota” ostale su referentna tačka za brojne plesače i koreografe. Publika ga je pamtila po eksplozivnoj energiji, snažnoj scenskoj prisutnosti i perfekcionizmu koji je od svakog nastupa stvarao gotovo dramski događaj.
Da je umjetnost za Nurejeva predstavljala mnogo više od same scene svjedoči i mjesto na kojem je sahranjen. Na ruskom groblju Sainte-Geneviève-des-Bois kraj Pariza nalazi se njegova grobnica koja danas važi za jedan od najneobičnijih memorijala u svijetu umjetnosti. Na prvi pogled djeluje kao da je nadgrobni spomenik prekriven raskošnim orijentalnim tepihom, ali riječ je o pažljivo izrađenom mozaiku od kamena, bronze i stakla.
Memorijal je osmislio scenograf Ezio Frigerio, Nurejevljev dugogodišnji saradnik i prijatelj, inspirisan njegovom strašću prema orijentalnim tepisima i bogatim teksturama koje je godinama sakupljao. Mozaik podsjeća na tradicionalni kilim, a način na koji su oblikovani njegovi nabori stvara gotovo nestvarnu iluziju mekog tkanja koje pada preko grobnice.
Upravo taj spoj raskoši, pokreta i iluzije simbolično zaokružuje život Rudolfa Nurejeva – umjetnika koji je balet izvukao iz okvira stroge forme i pretvorio ga u prostor snažne emocije, slobode i ličnog izraza. I danas, više od tri decenije nakon njegove smrti, njegovo ime ostaje sinonim za umjetničku hrabrost i neiscrpnu potrebu za stvaranjem.
