Foto: Vanja Čerimagić

Sinoć je u prostoru Collegium Artisticuma održan koncert ansambla ‘SA Sinfonietta’, u okviru projekta Muzikom kroz izložbu. Program je izveden unutar ambijenta izložbe „Viva la Musica“ autorice Amele Hadžimejlić, čiju je umjetničku koncepciju u uvodnom obraćanju stručno predstavila kustosica Sanela Nuhanović. Izložba se pokazala kao izrazito potentan vizuelni okvir za muzički događaj, jer svojom slojevitom strukturom, zasnovanom na sintezi slikarskog jezika, reljefne materijalnosti i implicitnih muzičkih referenci, otvara prostor za percepcijsko proširenje zvuka, naglašavajući njegovu unutrašnju dramaturgiju.

Ciklus slika Amele Hadžimejlić, artikulisan između kolorističke ekspresije i simboličkih tragova melodijskih arhetipova, uspostavlja ambijent koji funkcioniše kao aktivni akustičko-vizuelni rezonator u kojem svaka kompozicija dobija dodatnu, prostornu dimenziju. U takvom kontekstu, koncert je zadobio karakter interdisciplinarnog susreta: muzika se kretala kroz prostor koji ju je reflektovao, stupao s njom u svojevrsni polilog, modulirao je i nadopunjavao vizuelnim impulsima.

Ansambl ‘SA Sinfonietta’ izveo je program koji je, umjesto linearne povijesne putanje, ponudio presjek različitih stilskih paradigmi, od barokne imaginacije, preko klasicističke lucidnosti, do romantičarske emocionalne amplitudnosti. Djela Heinricha Ignaza Franza Bibera, Johanna Sebastiana Bacha, Wolfganga Amadeusa Mozarta i Antonína Dvořáka interpretirana su s jasno profilisanom unutrašnjom logikom, gdje je ansambl – Tamara Arsovski i Alma Dizdar (violine), Aida Deljkić (viola) i Belma Alić (violončelo) – pokazao sposobnost prilagođavanja različitim estetičkim zahtjevima, ali i prepoznavanja zajedničkih estetskih kontinuiteta: energije, retoričke preciznosti i muzičke narativnosti. Umjesto da se svako djelo tumači izolirano, repertoar je funkcionisao kao cjelina koja se organski nadovezuje na vizuelnu strukturu izložbe, a s njenim muzičkim predlošcima stupa u zanimljive jukstapozicije.

U programu je posebno mjesto zauzelo djelo Heinricha Ignaza Franza Bibera (Harmonia artificiosa-ariosa, Partia br. 6 u D duru, C. 67:I), predstavnika vrhunskog baroknog eksperimenta. Njegova partiturna retorika, zasnovana na tehnikama skordature i slobodumnoj logici stylusa fantasticusa, zahtijeva interpretaciju koja istovremeno poštuje strukturalne zakone barokne kontrapunktske misli i dopušta fleksibilnost oblikovanja unutrašnjih afekata. U izvedbi ansambla do izražaja je došla upravo ta dvostrukost: artikulacijska jasnoća u brzim pasažama i kontrolisana ekspresija u sporijim odlomcima stvorile su uvjerljiv stilistički luk.

Djelo Johanna Sebastiana Bacha (Aria iz Goldberg varijacija, BWV 988) donijelo je sasvim drugačiji tip izazova. Bachova tekstura, građena na strogoj arhitekturi linija, zahtijeva apsolutnu transparentnost u vođenju glasova. Ansambl je ponudio interpretaciju koja je naglašavala polifone odnose, s naročito dobro oblikovanim unutrašnjim glasovima i stabilnim harmonskim temeljem. U toj jasnoći strukture prepoznala se i finoća agogike, svojstvena izvođačima koji Bacha pristupaju kao živom, kontinuirano pulsirajućem organizmu.

Mozartova kompozicija (Divertimento u F duru K. 138), predstavljena u centralnom dijelu programa, djelovala je kao estetski kontrapunkt baroku i ranom romantizmu. Njegova muzika, koja zahtijeva transparentnost teksture, eleganciju fraze i savršenu ravnotežu između jednostavnosti i virtuozne jasnoće, bila je izvedena sa stilskom mjerom i prirodnom muzikalnošću. Posebno je došla do izražaja finesa u oblikovanju melodijskih linija i suptilna komunikacija između dionica, koja je naglasila Mozartovu karakterističnu protočnost.

Program je zaokružen djelom Antonína Dvořáka (Gudački kvartet br. 12 u F duru, op.96 ” Američki”), čija muzika, iako formalno precizna, po svojoj emocionalnoj strukturi zahtijeva širok tonski spektar, fleksibilnu dinamiku i snažan osjećaj za narativni tok. U interpretaciji ansambla istakla se bogata paleta boja i ujednačen odnos između tematskih cjelina, čime je postignut uvjerljiv balans između lirske ekspresije i ritmičke vitalnosti karakteristične za Dvořákov stil.

U odnosu na prostorno-izložbeni kontekst, koncert je funkcionisao kao svojevrstan akustički pandan vizuelnim strukturama izložbe. Zvuk gudačkog kvarteta kretao se kroz slikarski ambijent transformišući ga i bivajući sam u transfiguraciji, dok je vizuelna dinamika postavke pružila dublji okvir za čitanje muzičke dramaturgije. Time je ostvarena rijetko postignuta sinergija: muzika nije ilustrirala izložbu, niti je izložba služila kao scenografija muzici – već su obje forme djelovale kao komplementarni elementi jedne šire estetske kompozicije u neprekinutim uzajamnim refleksijama.

Sljedeći koncert u okviru projekta biće održan 24. novembra u Historijskom muzeju Bosne i Hercegovine, uz izložbu Hanne Dujmović „Nostalgija djetinjstva“.

Projekat Muzikom kroz izložbu realizuje se uz podršku Grada Sarajevo, Ministarstva kulture i sporta Kantona Sarajevo i Federalnog ministarstva okoliša i turizma, a u saradnji s Collegium Artisticumom.